Chama cha upinzani Afrika Kusini, Democratic Alliance (DA), kimepinga madai ya Jeshi la Ulinzi la Afrika Kusini (SANDF) kuwa operesheni ya SAMIDRC nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) ilikuwa na mafanikio. Hii inakuja baada ya kuuawa kwa wanajeshi 14 wa Afrika Kusini na waasi wa M23 mwishoni mwa Januari, na kukamilika kwa muda wa operesheni hiyo.
Ijumaa iliyopita, Waziri wa Ulinzi Angie Motshekga alitarajiwa kuwasilisha ripoti bungeni kuhusu kuondolewa kwa wanajeshi na vifaa vya kijeshi kutoka kwa operesheni ya Jumuiya ya Maendeleo ya Nchi za Kusini mwa Afrika (SADC) nchini DRC, ambayo muda wake ulimalizika Machi 13.
Mbunge wa DA katika Kamati ya Ulinzi na Sheria, Nicholas Gotsell, alisema chama chake kitaitumia fursa hiyo kuuliza maswali kuhusu madai ya SANDF kutoa taarifa za uongo, kwa mujibu wa DefenceWeb.
Gotsell alisema: “Vifo vya wanajeshi 14 wa Afrika Kusini na wengine 174 waliojeruhiwa — wanaume na wanawake jasiri waliotumwa eneo la vita bila msaada wa anga wala vifaa vya kutosha — siyo ushindi, bali ni janga kwa taifa.”
Jumapili iliyopita, Waziri Motshekga na Mkuu wa SANDF, Jenerali Rudzani Maphwanya, walisema operesheni ya SAMIDRC — iliyojumuisha wanajeshi kutoka Afrika Kusini, Tanzania na Malawi — ilifanikiwa kwa kuchangia juhudi za amani nchini Kongo. Hata hivyo, miji kama Goma na Sake katika mikoa ya Kivu Kaskazini na Kivu Kusini bado inadhibitiwa na waasi, na mapigano yanaendelea licha ya mazungumzo ya amani.
Mchambuzi wa masuala ya kijeshi barani Afrika, Darren Olivier, alisema: “Ni sahihi kutilia shaka madai ya ‘ushindi’ na kuhitaji maelezo zaidi.” Aliongeza: “Kwangu mimi, operesheni ilishindwa kutokana na ukosefu wa wanajeshi wa kutosha, msaada wa anga, kambi karibu, na kutokuwa na mpango mbadala.”
Alisema: “Kwa hali ilivyokuwa, SAMIDRC na SANDF hawakuwa na uwezo wa kuzuia peke yao M23 na majeshi ya Rwanda kuingia Sake na Goma wakati FARDC walikuwa wakishindwa. Ingehitaji nguvu kubwa zaidi.”
Olivier pia alikumbusha kuwa vikosi vya MONUSCO, wakiwemo Wafrika Kusini, walipigana vikali katika Operesheni Springbok III kujaribu kuzuia mashambulizi ya M23, na walipoteza walinda amani. Lakini MONUSCO baadaye ilisitisha mapigano na kuanza mazungumzo ya kusitisha vita — kama ilivyofanywa na SAMIDRC.
Alihitimisha kwa kusema ni muhimu wabunge kushiriki kikamilifu katika kuchunguza udhaifu wa SAMIDRC na athari zake kwa SANDF, akiongeza: “Natumaini hii italeta mageuzi makubwa na msaada zaidi kwa SANDF.”
