Bwiza
ads

Urupfu rwa Dafroza Gauthier wamaze imyaka 30 ahiga abajenosideri rwafashwe nk’igihombo ku butabera

Amakuru•
Denis Nsengiyumva
By Denis Nsengiyumva
•Ku Cyumweru, 4 Ukwakira 2026 saa 07:40
Iminota 3 yo gusoma
Urupfu rwa Dafroza Gauthier wamaze imyaka 30 ahiga abajenosideri rwafashwe nk’igihombo ku butabera

Dafroza Gauthier, Umunyarwandakazi wari ufite ubwenegihugu bw’u Bufaransa, wari umaze imyaka igera kuri 30 akurikirana abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi bahunze ubutabera bihishe mu Bufaransa, yasezeye ku Isi y’abazima azize uburwayi kuri uyu wa Gatandatu ushize ku myaka 72 y’amavuko, apfiriye mu gace ka Reims, aho Diaspora Nyarwanda mu Bufaransa isanga ari igihombo gikomeye ku butabera.

Dafroza Gauthier ni we washinze ihuriro ry’imiryango y’abacitse ku icumu rizwi nka Collectif des parties civiles pour le Rwanda. Afatanyije n’umugabo we Alain, yamaze igice kinini cy’ubuzima bwe ashakisha abakekwaho kugira uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994; ibi bikaba byaratumye bahabwa akazina k’icyubahiro ka " Les klarisfeld du Rwanda".

Ubwitange bwa Dafroza Gauthier bwatumye habaho uruhererekane rw’imanza mu Bufaransa, aho urwa mbere rwabaye mu 2004 rwaregwagamo Pascal Simbikangwa, wari ushinzwe iperereza mu butegetsi bwa Perezida Juvénal Habyarimana.

Dafroza Mukarumongi yavukiye i Butare, mu majyepfo y’u Rwanda, ku wa 4 Kanama 1954, mu muryango w’aborozi. Akiri muto cyane, yiboneye urugomo rwakorerwaga abagize ubwoko bwe. Mu mpera za 1960, umwarimu we yaciwe umutwe; nyuma y’igihe gito, inzu yabo iratwikwa naho imitungo y’umuryango irasahurwa. Mu 1973, kubera itotezwa ryagendaga ryiyongera, nyina yafashe icyemezo cyo kumwohereza hamwe na mushiki we mu Burundi kugira ngo arinde umutekano wabo.

Ubuzima bwahindutse mu 1994

Uyu mugore w’Umunyarwandakazi yageze mu Bufaransa mu 1973, aho yongeye guhurira na Alain Gauthier; bombi bari barahuriye, imyaka itatu mbere yaho, i Butare, ubwo Alain yigishaga Igifaransa mu rwego rwa gahunda y’ubufatanye mu bya tekiniki. Bashakanye mu 1977.

Mu gihe kirenga imyaka 30, uyu muryango wakoze iperereza ku bushake mu nyungu z’abagizweho ingaruka na Jenoside n’abayirokotse, no mu rwego rwo guharanira "ubutabera bwunga", nyuma y’uko ubuzima bwabo bwari buhindutse mu buryo bukomeye mu 1994. Mu mpera za Gashyantare 1994, Dafroza yagiye i Kigali gusura umuryango we. Icyo gihe, umwuka wari mubi cyane kandi uteye ubwoba, aho imitwe y’interahamwe yari yamaze kuzuzwa mu murwa mukuru, ibintu byateye Dafroza impungenge zikomeye.

Nyina yamushishikarije guhunga agasubira ku bana be bato bari mu Bufaransa. Dafroza ntiyashoboye gukura mu kaga umuryango we, atigeze yongera guca iryera ukundi, nk’uko yabibwiye Ibiro Ntamakuru AFP nyuma y’igihe, mu maso he hakigaragara agahinda gakomeye nyuma y’imyaka mirongo itatu.

"Ubutabera, aho kwihorera"

Nyina yararashwe arapfa ku wa 8 Mata 1994, arasiwe muri kiliziya yari yahungiyemo. Babyara be, ba nyirarume, abishwa n’abandi bo mu muryango na bo barishwe bose. Hagati y’abantu "70 na 80" ni bo bishwe, umuryango wose wa nyina wa Dafroza.

Dafroza Gauthier yakunze kuvuga ko yashakaga "ubutabera, atari ukwihorera.

"Yari umuntu w’indashyikirwa. Ndi kumwe n’umuryango we mu kababaro. Ubutabera bwatakaje umuntu w’ingenzi cyane, umuntu utari ufite imbibi mu gushaka ko abakoze Jenoside yakorewe Abatutsi bashyikirizwa ubutabera. Ibyo byari inshingano y’ubuzima bwe, kandi yabiharaniye kugeza ku mwuka we wa nyuma," ibi byavuzwe na Christophe Renzaho, Perezida wa Diaspora Nyarwanda mu Bufaransa, ubwo yaganiraga na RFI.

Denis Nsengiyumva

Inkuru yanditswe na: Denis Nsengiyumva

Umunyamakuru wa BWIZA.COM wanditse inkuru 11,310.